Penetracja kwadratu

Zbigniew Gostomski - Penetracja kwadratu - stal nierdzewna - 15,5x15,5x2,5 cm - 21,5x24x7 cm - 2000 r.

Rzeźba Penetracja kwadratu należy do nurtu abstrakcji geometrycznej i konceptualnej w twórczości Zbigniewa Gostomskiego. Artysta operuje jedną z podstawowych figur geometrycznych — kwadratem — traktując go jako formę idealną, zamkniętą i autonomiczną. Centralne wycięcie o nieregularnym, rytmicznie załamanym obrysie narusza integralność tej formy, wprowadzając do jej wnętrza element destrukcji i analizy strukturalnej.

Ingerencja nie dotyczy zewnętrznych krawędzi obiektu, lecz jego wnętrza, co przesuwa uwagę z konturu na relację pomiędzy bryłą a pustką. Powstała przestrzeń wewnętrzna staje się równorzędnym elementem kompozycji, ujawniając napięcie pomiędzy porządkiem geometrycznym a procesem jego dekompozycji. Tytułowa „penetracja” odnosi się do aktu przenikania i badania formy od środka, a nie do jej destrukcji w sensie materialnym.

Zastosowanie stali — materiału przemysłowego, trwałego i neutralnego estetycznie — wpisuje pracę w tradycję konstruktywizmu oraz powojennych eksperymentów z formą przestrzenną. Osadzenie rzeźby na masywnej kamiennej podstawie wzmacnia jej monumentalny, stabilny charakter, kontrastując z dynamicznym, nieregularnym kształtem wycięcia.

Praca nawiązuje do doświadczeń artysty związanych z realizacjami przestrzennymi i środowiskowymi, w tym do idei rozwijanych w ramach Biennale Form Przestrzennych w Elblągu, a także do jego długotrwałych badań nad relacją formy, przestrzeni i materialności. Penetracja kwadratu stanowi przykład konsekwentnego, analitycznego podejścia Gostomskiego do problemów geometrii i struktury w sztuce współczesnej.